Tải Game Xong Đừng Vội Cài: Cách Kiểm Tra File An Toàn

Tải game về xong, nhiều bạn háo hức bấm cài ngay để vào chơi. Thế nhưng chính khoảnh khắc ấy lại là lúc dễ dính virus hay mã độc nhất. Đội ngũ bên mình đã gặp không ít trường hợp máy chậm hẳn đi, quảng cáo bật liên tục, thậm chí mất dữ liệu chỉ vì một file chưa được kiểm tra kỹ. Trong bài này, chúng tôi chia sẻ cách kiểm tra file tải game an toàn, làm theo được ngay mà không cần kiến thức chuyên sâu. Đây cũng là nguyên tắc chúng tôi luôn nhắc khi bàn về tải game và download phần mềm nói chung.

Vì sao không nên cài game ngay sau khi tải

File tải về có thể đã bị chèn thêm thứ gì đó mà bạn không nhìn thấy. Nhiều bản game “miễn phí” trên các trang lạ thường đi kèm trình cài đặt phụ, phần mềm quảng cáo hoặc công cụ đào tiền ảo chạy ngầm. Chỉ cần bỏ qua một bước kiểm tra, những thứ này đã nằm sẵn trong máy.

Vì vậy, thói quen tốt nhất là dừng lại vài phút sau khi tải xong. Chúng tôi thường nhắc anh em làm đúng một việc trước tiên: đừng bấm cài khi chưa biết file đến từ đâu và đã sạch hay chưa.

Kiểm tra nguồn tải trước tiên

Đây là bước quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua. Trước khi nghĩ đến chuyện kiểm tra file, hãy nhìn lại bạn đã tải từ đâu. Trang chính thức của nhà phát hành, hay các nền tảng phân phối uy tín như Steam và Epic Games, luôn là lựa chọn an toàn nhất.

Với các trang tải tổng hợp, bạn nên để ý vài dấu hiệu sau:

• Quảng cáo che kín nút tải, hoặc nhiều nút “Download” giả nằm rải rác quanh nút thật.
• Yêu cầu bạn tắt phần mềm chống virus để “tải cho nhanh”.
• Bắt cài thêm một trình quản lý tải riêng trước khi nhận được file game.

Đó đều là tín hiệu cảnh báo. Một trang đáng tin thường không đòi bạn hạ bảo vệ máy để làm bất cứ việc gì. Nếu gặp đúng tình huống này, tốt nhất là dừng lại và tìm nguồn khác.

Kiểm tra dung lượng và định dạng file

Một file game thật thường có dung lượng khớp với thông tin được công bố trên trang chính thức hoặc trên diễn đàn người chơi. Giả sử một bản game được ghi nhận nặng khoảng 30 GB, nhưng file bạn tải về chỉ vài trăm MB, khả năng cao file đã bị cắt xén hoặc đó chỉ là trình tải trung gian có nhúng nhiều thứ khác. Đừng cố “thử xem sao” trong trường hợp này.

Ngoài ra, hãy chú ý phần đuôi file. Các định dạng như .exe, .msi hay file nén .zip, .rar đều có thể chứa mã độc, nên luôn kiểm tra trước khi giải nén hoặc chạy. Đặc biệt cẩn thận với file có tên kép kiểu “setup.pdf.exe”. Đây là chiêu rất hay gặp để đánh lừa người dùng, vì Windows có thể ẩn đuôi file thật, khiến bạn tưởng đó là tài liệu thông thường.

Quét file bằng phần mềm diệt virus

Hãy dùng chính phần mềm diệt virus đang có trên máy để quét file ngay sau khi tải, trước khi giải nén hay chạy. Chuột phải vào file và chọn quét bằng công cụ bảo mật là đủ. Với Windows, Microsoft Defender thường đã đáp ứng tốt việc kiểm tra cơ bản.

Nếu muốn kiểm tra kỹ hơn, bạn có thể tải file lên dịch vụ quét trực tuyến như VirusTotal. Dịch vụ này tổng hợp kết quả từ nhiều công cụ diệt virus cùng lúc, nên nhìn vào là biết file bị cảnh báo ở đâu. Chỉ có điều, đừng tải lên những file chứa thông tin cá nhân nhạy cảm, vì một khi đã lên mạng thì bạn không kiểm soát được nữa.

Chú ý khi cài đặt

Ngay cả khi file sạch, bước cài đặt vẫn có thể đưa thêm phần mềm không mong muốn vào máy. Khi trình cài đặt hiện ra, đừng bấm liên tục nút “Next”. Hãy đọc từng màn hình và để ý các ô tích sẵn kiểu “cài thêm thanh công cụ” hay “đồng ý nhận thông báo quảng cáo”.

Nên chọn “Custom” hoặc “Advanced” thay vì “Express” hay “Recommended”, để thấy đầy đủ những gì sẽ được cài. Bỏ tích các mục không cần thiết rồi mới tiếp tục. Thói quen nhỏ này giúp máy sạch hơn đáng kể về lâu dài, và bạn cũng không phải dọn dẹp một đống rác sau này.

Sau khi cài xong nên làm gì

Đừng vội kết thúc khi game đã chạy được. Mở Task Manager để xem có tiến trình lạ nào đang chạy nền không, nhất là những tiến trình tiêu tốn CPU hoặc băng thông mạng bất thường. Bạn cũng nên kiểm tra danh sách ứng dụng khởi động cùng Windows để tắt những thứ không rõ nguồn gốc.

Nếu thấy máy chậm đi rõ rệt, quảng cáo bật ra ngoài trình duyệt, hoặc trình duyệt tự đổi trang chủ, đó là dấu hiệu cần quét lại toàn bộ máy và gỡ ngay phần mềm lạ. Với những lỗi phát sinh sau khi cài, xử lý sớm luôn dễ hơn là để kéo dài.

Khi nào máy chậm không phải do file tải về

Đôi khi máy giật lag khi chơi game không hẳn vì phần mềm lạ. Nguyên nhân có thể nằm ở phần cứng, ví dụ nhiệt độ tăng cao do bụi bám quạt tản nhiệt, hoặc driver card đồ họa đã cũ. Khi đã quét sạch mà máy vẫn chậm, bạn nên kiểm tra thêm các lỗi phần cứng phổ biến. Chúng tôi đã tổng hợp những sai lầm hay gặp tại Top 7 sai lầm phần cứng PC khiến máy chơi game chậm, hay lỗi, bạn có thể đối chiếu với máy của mình.

Tóm lại, kiểm tra file trước khi cài không mất nhiều thời gian nhưng giúp bạn tránh được khá nhiều rắc rối. Nếu bạn đang cần một bộ quy tắc chọn nguồn tải cho mọi loại phần mềm, hãy xem thêm Top 7 tải phần mềm cho người mới bắt đầu (kèm cách chọn an toàn). Còn nếu bạn cần công cụ quay màn hình để ghi lại những pha chơi hay mà không lo giật lag, Phần Mềm Ghi Hình Màn Hình Không Giật Lag Khi Chơi Game là bài đáng đọc.

Chúc bạn luôn có những phiên chơi game vui vẻ và an toàn.